Garancia e koncesionarit apo e palëve të treta në Shqipëri

Garancia e tregtarit kundrejt garancisë nga palë të treta në Shqipëri

Në Shqipëri, garancia e tregtarit është një zotim nga biznesi që ju shet makinën, ndërsa garancia nga palë të treta është një kontratë me një kompani tjetër që mbulon kostot e riparimeve. Zotimi i tregtarit është më i lehtë për t’u vënë në zbatim, sepse i drejtoheni të njëjtit shitës. Kontrata me palën e tretë mund të mbulojë më shumë, por vetëm nëse kushtet e shkruara janë të favorshme. Në të dyja rastet, ligji shqiptar për mbrojtjen e konsumatorit përcakton një minimum që asnjë dokument garancie nuk mund ta ulë. Blerja nga një tregtar i verifikuar në CarPulse ju lejon t’i krahasoni këto zotime të shkruara në njoftime para se të vizitoni ndonjë shitës.

Shkurtimisht

• Garancia e prodhuesit vjen me një makinë të re dhe mbulohet përmes rrjetit të autorizuar të markës. Garancia e tregtarit është zotimi i vetë shitësit. Garancia nga palë të treta shitet nga një kompani e pavarur.
• Ligji nr. 9902 për mbrojtjen e konsumatorit përcakton se garancia kontraktuale nuk mund t’ju heqë të drejtat ligjore. Ajo duhet të jetë në shqip, me gjuhë të qartë, dhe të përmendë garantuesin dhe kohëzgjatjen.
• Lexoni katër gjëra para se të nënshkruani: çfarë mbulohet, çfarë përjashtohet, ku duhet të kryhen riparimet dhe si paraqitet kërkesa për garanci.
• Një shitës privat zakonisht e shet makinën siç është. Një tregtar i regjistruar është shitësi që mund ta japë garancinë me shkrim.
• Pavarësisht se çfarë thotë garancia, kontrolloni fillimisht historikun e makinës dhe kontrollin teknik, sepse këto ju tregojnë sa gjasa ka të keni nevojë për garanci.

Përmbajtja

• Tri llojet e garancisë, me fjalë të thjeshta
• Çfarë ju garanton tashmë ligji shqiptar
• Tregtari kundrejt palës së tretë: krahasimi i rëndësishëm
• Çfarë të lexoni para se të nënshkruani: kontrolli me katër pika
• Cila i përshtatet secilit blerës
• Me apo pa garanci: kontrolloni fillimisht makinën
• Si të paraqisni kërkesë për garanci, hap pas hapi
• Perspektivë
• Gjeni një makinë dhe kushtet e garancisë në një vend
• Pyetje të shpeshta
• Burimet

Tri llojet e garancisë, me fjalë të thjeshta

Njerëzit përdorin fjalën “garanci” për disa zotime të ndryshme. Lehtësia e përdorimit të saj varet nga subjekti që qëndron pas zotimit.

Garancia e prodhuesit. Prodhuesi i makinës zotohet të riparojë defektet e një makine të re për një periudhë të caktuar. Në Shqipëri, markat i publikojnë kushtet e tyre. BMW Albania deklaron se një BMW e re mbulohet për 24 muaj, me mundësi zgjatjeje me porosi deri në pesë vjet nga regjistrimi i parë, me kufi prej 200 000 km. Në të njëjtën faqe renditen asistenca në rrugë, garancia trevjeçare për bojën dhe garancia 12-vjeçare kundër ndryshkut depërtues. Mercedes-Benz Auto Star Albania deklaron garanci dyvjeçare për makinat e reja të pasagjerëve, pa kufizim kilometrazhi, të vlefshme në BE dhe në disa vende të tjera evropiane. Këto kushte ndryshojnë sipas markës dhe vitit të modelit, prandaj lexoni faqen zyrtare të markës për makinën që po shqyrtoni.

Garancia e tregtarit. Këtë garanci e ofron koncesionari që shet makinën, zakonisht për një makinë të përdorur dhe zakonisht për një periudhë të kufizuar pas blerjes. Disa tregtarë ofrojnë programe për makina të përdorura të certifikuara. Për shembull, BMW Albania përshkruan një garanci Premium Selection që ofron një vit garanci të plotë nga tregtari për pjesët mekanike dhe elektronike të një BMW-je të përdorur të certifikuar. Garancia e një tregtari të pavarur vlen vetëm aq sa është i hollësishëm dokumenti që ju jep.

Garancia nga palë të treta. Një kompani e veçantë, jo tregtari ose prodhuesi i makinës, bie dakord të paguajë për riparimet e mbuluara kundrejt një tarife. Motor Ombudsman, një organizatë britanike, e përshkruan si garanci të ofruar nga një kompani e veçantë garancish, e shitur në momentin e blerjes ose më vonë, sipas rregullave të ofruesit. Ky burim është britanik, por parimi është universal: tregtari e shet, ndërsa pala e tretë paguan për të. Pyetni gjithmonë nëse garancia e tregtarit është e vetë tregtarit apo mbështetet nga një kompani e jashtme, sepse kjo përcakton se kë do të telefononi kur diçka të prishet.

Çfarë ju garanton tashmë ligji shqiptar

Para se të paguani për mbulim shtesë, mësoni çfarë ju takon pa pagesë. Në Shqipëri, Ligji nr. 9902 për mbrojtjen e konsumatorit, i datës 17 prill 2008 zbatohet kur blini nga një tregtar. Për blerësin e një makine kanë rëndësi tri pika.

1. Garancia nuk mund t’ju heqë të drejtat. Neni 32 përcakton se asnjë deklaratë garancie kontraktuale nuk mund t’ju privojë nga të drejtat ligjore të parashikuara në nenet 29 deri në 31.
2. Dokumenti duhet të përmbajë të dhënat e kërkuara. Tregtari duhet ta plotësojë dhe t’jua dorëzojë deklaratën e garancisë. Ajo duhet të jetë në shqip, me gjuhë të qartë, dhe të përmendë produktin, emrin dhe adresën e garantuesit, kohëzgjatjen dhe territorin ku është e vlefshme.
3. Pjesët e këmbimit duhet të jenë të disponueshme. Neni 33 kërkon që prodhuesit dhe shitësit të sigurojnë pjesët e nevojshme për mirëmbajtjen dhe riparimin gjatë periudhës së garancisë, qoftë kjo garanci ligjore apo kontraktuale.

Ligji përcakton gjithashtu se çfarë ndodh pas një ankese. Sipas nenit 30, siç publikohet nga Avokati i Popullit, shitësi duhet t’i pranojë ankesat në çdo vend ku ushtron veprimtarinë. Ai duhet të vendosë menjëherë ose brenda 3 ditëve pune nëse do ta pranojë ankesën. Riparimi ose zëvendësimi duhet të përfundojë brenda një afati të arsyeshëm, të rënë dakord, dhe jo më vonë se 30 ditë kalendarike. Pas një riparimi, garancia zgjatet për të mbuluar përsëritjen e të njëjtit defekt, ndërsa koha që makina kalon në riparim i shtohet afatit të garancisë.

Një pikë tjetër: ligji e përkufizon garancinë tregtare si një zotim të tregtarit ose prodhuesit përtej detyrimit ligjor të përputhshmërisë. Nëse shitësi nuk e riparon ose zëvendëson produktin brenda afateve të përcaktuara, mund të kërkoni ulje proporcionale të çmimit ose të zgjidhni kontratën. Pra, dokumenti i garancisë së tregtarit i shtohet mbrojtjes suaj ligjore, por nuk e zëvendëson atë. Ligji është hartuar për konsumatorët që blejnë nga tregtarët. Ai nuk zëvendëson leximin e kontratës suaj dhe, nëse mosmarrëveshja përshkallëzohet, hapi i duhur është të kontaktoni një avokat ose autoritetin për mbrojtjen e konsumatorit.

Tregtari kundrejt palës së tretë: krahasimi i rëndësishëm

Dy burime përshkruajnë të njëjtin kompromis. Një artikull i një kompanie mbi planet e prodhuesve dhe ato nga palë të treta argumenton se ndryshimi praktik lidhet me kontrollin mbi rrjetin e riparimeve: nga njëra anë, teknikë të trajnuar në fabrikë në rrjetin e tregtarit; nga ana tjetër, liri zgjedhjeje për servisin dhe përfitime shtesë. RAC, një organizatë britanike automobilistike, vëren se kushtet e garancisë së tregtarit varen nga marrëveshjet e vetë koncesionarit me palët e treta. Prandaj dy makina të ngjashme mund të ofrojnë mbrojtje shumë të ndryshme.

Në Shqipëri, zgjedhja e tregtarit ka një përparësi praktike: mund të paraqiteni në të njëjtin sallon dhe neni 30 e detyron shitësin ta pranojë ankesën tuaj në çdo vend ku ushtron veprimtarinë. Një kontratë me palë të tretë funksionon mirë kur kushtet janë të qarta dhe procesi i paraqitjes së kërkesës është i thjeshtë. Detyra juaj është ta lexoni kontratën.

Çfarë të lexoni para se të nënshkruani: kontrolli me katër pika

1. Çfarë mbulohet

Një garanci mund të mbulojë vetëm motorin dhe kutinë e shpejtësive, ose pothuajse çdo pjesë mekanike dhe elektronike. “Grupi i transmisionit” përfshin motorin, transmisionin dhe sistemin e transmetimit të fuqisë. Kërkoni me shkrim listën e pjesëve të mbuluara. Për një makinë elektrike ose hibride, pyesni nëse përfshihet bateria e tensionit të lartë. Për shembull, BMW Albania deklaron garanci deri në 8 vjet për bateritë e tensionit të lartë në automjetet hibride dhe elektrike. Connect Drive deklaron se makinat elektrike BYD të blera përmes tyre kanë garanci deri në 6 vjet për automjetin dhe baterinë. Kushtet për bateritë ndryshojnë sipas markës, ndaj verifikojeni këtë afat për modelin që po shqyrtoni.

2. Çfarë përjashtohet

Çdo garanci përjashton diçka. Për shembull, garancia e bojës e Ford Albania nuk mbulon dëmet e shkaktuara nga neglizhenca, përmbytjet, aksidentet, mungesa e mirëmbajtjes, ndotja e ajrit, stuhitë, goditjet nga gurët dhe gërvishtjet. AAA, klubi automobilistik amerikan, rendit përjashtimet e zakonshme në garancitë e fabrikës: mirëmbajtjen rutinë, pjesët që konsumohen normalisht, si ferrotat e frenave, gomat dhe fshirëset, dëmet nga aksidentet dhe dëmet nga neglizhenca ose keqpërdorimi. Kërkoni klauzolën që përjashton dëmet e shkaktuara në një pjesë të mbuluar nga një pjesë që nuk mbulohet. NerdWallet e veçon këtë si një nga përjashtimet kryesore që duhen shqyrtuar.

3. Ku dhe si kryhen riparimet

Kontrolloni nëse riparimet duhet të kryhen te tregtari ose në një rrjet të caktuar servisesh. Pyesni nëse duhet marrë miratim paraprak para se servisi të nisë punën. Pyesni çfarë ndodh në rast riparimi urgjent larg shtëpisë. Kontrolloni edhe territorin ku është e vlefshme garancia: ligji shqiptar kërkon që ai të përcaktohet, ndërsa garancitë e markave shpesh ndryshojnë nga njëri shtet në tjetrin. Lista e kontrollit e NerdWallet përfshin gjithashtu kalimin e garancisë te pronari i ardhshëm, kushtet dhe tarifat e anulimit, pjesën e papaguar për çdo vizitë ose riparim dhe pagesat maksimale. Pjesa e papaguar është shuma që paguani para se të fillojë mbulimi. Këto pika duhet të jenë pjesë e çdo kontrate me kufi pagese.

4. Vetë dokumenti

Sipas nenit 32, deklarata duhet të jetë në shqip, të përmbajë emrin dhe adresën e garantuesit dhe të përcaktojë kohëzgjatjen. Nëse tregtari thotë “ne e mbulojmë”, por nuk ju jep asgjë me shkrim, keni një zotim që do të jetë e vështirë ta vini në zbatim më vonë. Kërkoni dokumentin, mbani një kopje dhe ruani dokumentet e servisit. Shumë garanci varen nga kryerja e mirëmbajtjes sipas afateve të përcaktuara.

Cila i përshtatet secilit blerës

Motor Ombudsman e thotë thjesht: nëse ia vlen një garanci varet nga automjeti, mbulimi ekzistues, kostoja e garancisë dhe rreziku i riparimit. Për blerësit shqiptarë, kjo nënkupton disa raste.

• Makina e re. Garancia e prodhuesit është mbrojtja kryesore. Krahasoni kohëzgjatjen, kufirin e kilometrazhit dhe kushtet për baterinë mes markave.
• Makina e përdorur pothuajse e re. Garancia e prodhuesit mund të jetë ende në fuqi. Nëse makina është brenda kufirit fillestar kohor ose të kilometrazhit, garancia mund t’i kalojë pronarit të ardhshëm nëse plotësohen kushtet. Kërkojini shitësit datën e regjistrimit dhe historikun e servisit.
• Makina e vjetër e përdorur nga një tregtar i regjistruar. Garancia e shkruar e tregtarit është zgjedhja e natyrshme e parë. Pyesni për kohëzgjatjen, pjesët e mbuluara dhe vendin ku kryhen riparimet.
• Makina e vjetër ose me kilometrazh të lartë, kur dëshironi mbulim më të gjatë. Një kontratë shtesë nga një kompani e jashtme mund të ofrojë kohëzgjatje më të madhe ose më shumë mundësi zgjedhjeje të servisit. Vlerësojeni sipas përjashtimeve, kufijve të kërkesave dhe kufijve të pagesës, jo sipas çmimit të reklamuar.
• Shitësi privat. Shitësit privatë në Shqipëri zakonisht i shesin makinat pa garanci. Në këtë rast, ju keni mbrojtjen ligjore dhe kontrollet që kryeni vetë para blerjes. Udhëzuesi ynë për blerjen e sigurt të një makine të përdorur në Shqipëri, hap pas hapi, ju udhëzon si t’i kryeni këto kontrolle.

Krahasimi i çmimeve është i thjeshtë. Ia vlen të blini një garanci kur kostoja e saj është e vogël krahasuar me faturën e riparimit që mund të shmangni dhe kur kushtet janë mjaftueshëm të qarta që të mund ta përdorni realisht. Një makinë e lirë pa mbulim dhe një makinë pak më e shtrenjtë me garanci të shkruar nga një tregtar i verifikuar nuk janë e njëjta ofertë, ndaj krahasoni koston totale, jo vetëm çmimin e afishuar.

Me apo pa garanci: kontrolloni fillimisht makinën

Garancia nuk e zëvendëson një makinë të mirë. Ajo mbulon defektet e përcaktuara dhe këto janë më të rralla te një makinë me histori të pastër. Përpara dokumenteve, kryeni tri kontrolle.

1. Historiku i automjetit. Kilometrazhi, aksidentet e mëparshme dhe ndryshimet e pronësisë ndikojnë si te makina, ashtu edhe te pranimi i kërkesave për garanci. Udhëzuesi ynë shpjegon si të kontrolloni historikun e makinës para se ta blini në Shqipëri.
2. Kontrolli teknik. Në Shqipëri, kontrolli periodik quhet Kolaudimi. Sigurohuni që certifikata të jetë ende e vlefshme. Lexoni më shumë në udhëzuesin tonë për kontrollin teknik të automjeteve në Shqipëri dhe në udhëzuesin e blerësit për certifikimin e makinave të përdorura.
3. Prova në rrugë. Provojeni makinën para se të paguani, në lloje të ndryshme rrugësh. Udhëzuesi ynë për provën në rrugë në Shqipëri rendit tingujt që duhet të dëgjoni.

Nëse po krahasoni një makinë të re me një të përdorur dhe po mendoni se sa rëndësi duhet t’i kushtoni garancisë, makina e re kundrejt makinës së përdorur në Shqipëri shpjegon kompromiset.

Për automjetet elektrike, kushtet e mbulimit kanë rëndësi edhe përtej makinave. Nëse po shqyrtoni një mjet elektrik me dy rrota, parimet e mbulimit të garancisë për skuterët elektrikë janë një pikë e dobishme krahasimi: çfarë përfshin mbulimi i baterisë dhe si trajtohet një kërkesë për garanci.

Si të paraqisni kërkesë për garanci, hap pas hapi

Nëse prishet diçka që mbulohet, një kërkesë e qetë dhe e dokumentuar trajtohet më shpejt.

1. Ndaloni dhe shënoni defektin. Shënoni datën, kilometrazhin dhe çfarë ndodhi. Fotografoni ose filmoni dritat paralajmëruese.
2. Lexoni dokumentin tuaj. Kontrolloni nëse defekti mbulohet dhe nëse duhet të njoftoni para se të nisë riparimi.
3. Kontaktoni shitësin me shkrim. Neni 30 e detyron shitësin ta pranojë ankesën tuaj kudo që ushtron veprimtarinë dhe të vendosë menjëherë ose brenda 3 ditëve pune nëse do ta pranojë. Ruani një kopje me datë.
4. Respektoni afatin e riparimit. Ligji lejon jo më shumë se 30 ditë kalendarike për riparim ose zëvendësim. Mbani shënim ditët që makina kalon në servis, sepse kjo kohë i shtohet afatit të garancisë.
5. Përshkallëzojeni çështjen nëse nuk zgjidhet. Nëse shitësi nuk e riparon ose zëvendëson produktin brenda afateve të përcaktuara, ligji ju jep të drejtën të kërkoni ulje proporcionale të çmimit ose të zgjidhni kontratën. Në këtë pikë, këshillohuni me një avokat ose me autoritetin për mbrojtjen e konsumatorit.

Perspektivë

Garancia është një zotim dhe vlera e një zotimi varet nga shitësi që e jep. Kur shohim si i blejnë shqiptarët makinat, pyetja “tregtari apo pala e tretë?” zakonisht vjen e dyta. Pyetja e parë është kush është shitësi dhe nëse mund ta lexoni zotimin e tij para se të udhëtoni deri te dyqani.

Prandaj CarPulse është ndërtuar rreth tregtarëve të verifikuar dhe informacionit që i duhet blerësit para vizitës: filtra sipas markës, modelit, vitit, kilometrazhit, çmimit dhe llojit të karburantit, kontroll i historikut të automjetit dhe vlerësim i çmimit me inteligjencë artificiale. Njoftimi ynë i bazuar në numrin VIN plotëson automatikisht të dhënat e automjetit, kështu që specifikimet që lexoni në reklamë bazohen te të dhënat e vetë makinës dhe e bëjnë më të lehtë krahasimin e një makine me garanci me një makinë pa garanci.

Blerësit nuk paguajnë për të përdorur platformën, ndaj mund të ruani kërkimet, të shënoni të preferuarat dhe të pyesni disa tregtarë se çfarë përfshin garancia e tyre para se të angazhoheni. Këshilla jonë është e thjeshtë: kërkojeni garancinë me shkrim, në shqip, me emrin dhe adresën e garantuesit, dhe çdo gjë tjetër trajtojeni si bisedë, jo si garanci.

Henri

Gjeni një makinë dhe kushtet e garancisë në një vend

Nëse po krahasoni makina të reja ose të përdorura, filloni te njoftimet e CarPulse, ku mund të filtroni sipas markës, modelit, vitit, kilometrazhit, çmimit dhe llojit të karburantit, si dhe të kontaktoni drejtpërdrejt shitësit. Blerësit mund të shfletojnë, të ruajnë kërkimet ose të shënojnë të preferuarat pa asnjë pagesë. Aplikacioni celular për iOS dhe Android ofron të njëjtat mundësi në telefonin tuaj.

Nëse jeni koncesionar ose shitës privat, mund të publikoni njoftime në CarPulse me plotësimin e të dhënave sipas numrit VIN, i cili plotëson të dhënat e automjetit. Plani Basic kushton 14,99 € në muaj, ndërsa plani Premium 29,99 € në muaj. Një njoftim ku garancia shpjegohet qartë i lë blerësit një pyetje më pak për të bërë.

Pyetje të shpeshta

A është garancia e tregtarit më e mirë se garancia nga palë të treta?

Për shumicën e blerësve në Shqipëri, garancia e shkruar e tregtarit është zgjedhja më e lehtë për të filluar, sepse mund t’i drejtoheni shitësit dhe neni 30 i Ligjit 9902 e detyron atë ta pranojë ankesën tuaj. Një kontratë me palë të tretë mund të ofrojë kohëzgjatje më të madhe ose më shumë mundësi zgjedhjeje për riparime. Vlera e saj varet nga përjashtimet dhe kufijtë e kërkesave, ndaj krahasoni kushtet, jo vetëm çmimin.

A vjen me garanci një makinë e përdorur nga tregtari në Shqipëri?

Jo automatikisht. Një tregtar i regjistruar mund të ofrojë garanci të shkruar dhe një program për makina të përdorura të certifikuara mund të përfshijë garanci, por kohëzgjatjen dhe mbulimin i përcakton shitësi. Kërkoni deklaratën para se të paguani. Ajo duhet të jetë në shqip dhe të përmendë garantuesin, kohëzgjatjen dhe territorin ku vlen.

Çfarë nuk mbulon garancia?

Zakonisht nuk mbulohen mirëmbajtja rutinë, pjesët që konsumohen normalisht, si ferrotat e frenave, gomat dhe fshirëset, dëmet nga aksidentet dhe dëmet e shkaktuara nga neglizhenca ose keqpërdorimi. Garancitë e markave rendisin gjithashtu përjashtimet; për shembull, garancia e bojës e Ford Albania nuk mbulon goditjet nga gurët, gërvishtjet dhe përmbytjet. Lexoni listën e përjashtimeve në dokumentin tuaj.

A mund të zgjatet garancia pas një riparimi?

Po. Sipas nenit 30, pas një riparimi, periudha e garancisë zgjatet për të mbuluar përsëritjen e të njëjtit defekt, ndërsa koha që makina kalon gjatë trajtimit të ankesës ose në riparim i shtohet afatit të garancisë.

Çfarë duhet të bëj nëse shitësi nuk e respekton garancinë?

Paraqiteni ankesën me shkrim dhe ruani kopjet. Nëse shitësi nuk e riparon ose zëvendëson produktin brenda afateve të përcaktuara, ligji ju jep të drejtën të kërkoni ulje proporcionale të çmimit ose të zgjidhni kontratën. Një avokat ose autoriteti për mbrojtjen e konsumatorit mund t’ju këshillojë për hapat e mëtejshëm.

Burimet

• Garancitë BMW, BMW Albania
• Mercedes-Benz Auto Star Albania, garancia
• Ford Albania, Garancia e Automjeteve
• Connect Drive, makinat elektrike BYD në Shqipëri
• Ligji nr. 9902 për mbrojtjen e konsumatorit, ERRU
• Ligji për mbrojtjen e konsumatorit, Avokati i Popullit
• Ligji nr. 9902, kopja e AKEP-it
• Garancitë për makinat e përdorura, The Motor Ombudsman
• Udhëzues për garancinë e makinave të përdorura, RAC Drive
• Si të zgjidhni një garanci të zgjatur për makinën, NerdWallet
• Çfarë mbulon garancia e makinës, AAA
• Garancia e prodhuesit kundrejt garancisë nga palë të treta, Nova Warranty
• Mbulimi i garancisë për skuterët elektrikë

Rekomandohet

• Certifikimi i makinave të përdorura në Shqipëri: udhëzues për blerësit
• Homologimi i automjetit në Shqipëri: çfarë duhet të dinë pronarët