Rregullat për deklarimin e kilometrazhit në Shqipëri

Ligjet për deklarimin e odometrit: çfarë zbatohet në Shqipëri

Nëse po blini ose shisni një makinë në Shqipëri, çështja e kilometrazhit përcaktohet nga tri gjëra: historiku i odometrit i shënuar në Certifikatën e Kontrollit Teknik (kolaudimi), detyrimi i shitësit për të dhënë informacion të saktë mbi automjetin dhe gjobat për manipulim. Shumica e rezultateve të kërkimit për “ligjet e deklarimit të odometrit” përshkruajnë sistemin amerikan të deklaratave të nënshkruara në dokumentin e pronësisë. Ky nuk është kuadri që zbatohet këtu. Më poshtë shpjegojmë si regjistrohet dhe kontrollohet kilometrazhi në Shqipëri, si mbrohet blerësi dhe çfarë duhet të bëjë secila palë ditën e shitjes.

Shkurtimisht

• Në Shqipëri, Certifikata e Kontrollit Teknik dokumenton historikun e kilometrazhit të automjetit, ndaj blerësi mund të krahasojë deklarimin e shitësit me të dhënat e regjistruara gjatë kontrolleve.
• Odometri duhet të jetë funksional dhe i paprekur, ndërsa Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimeve të Transportit Rrugor (DPSHTRR) bën të ditur se ndërhyrja në odometër dënohet sipas legjislacionit në fuqi.
• Tregtarët duhet të japin informacion të plotë dhe të saktë për mallrat që shesin, përfshirë gjendjen dhe karakteristikat e makinës.
• Makina e importuar i nënshtrohet kontrolleve më të rrepta: DPSHTRR-ja mund të kërkojë të dhëna nga homologët e huaj për kilometrazhin e vërtetë nëse ai ndryshon nga leximi në kontrollin e parë në Shqipëri.
• Shënoni kilometrazhin në dokumentet e shitjes, ruani certifikatën dhe regjistroni ndryshimin e pronësisë brenda 30 ditësh.

Përmbajtja

• Çfarë nënkupton “deklarimi i odometrit” në Shqipëri
• Çfarë kërkon ligji nga vetë odometri
• Detyrimet e shitësit: dhënia e informacionit të saktë është kërkesë ligjore
• Makinat e përdorura të importuara: kategoria me rrezik më të lartë
• Automjetet elektrike, me qira financiare dhe të vjetra
• Gjobat për manipulim dhe deklarime të rreme
• Si mund ta dallojnë blerësit një odometër të kthyer pas
• Çfarë duhet të bëjë secila palë
• Këndvështrimi ynë: ndershmëria për kilometrazhin është pjesë e njoftimit
• Publikoni makinën me të gjitha të dhënat që në fillim
• Pyetje të shpeshta
• Burimet

Çfarë nënkupton “deklarimi i odometrit” në Shqipëri

Në SHBA, deklarimi i odometrit bëhet me një deklaratë të nënshkruar për kilometrazhin kur ndryshon pronësia. Në Shqipëri, zëvendësimi praktik i këtij procesi është një historik i krijuar gjatë kontrolleve teknike. Sa herë që automjeti kalon kontrollin teknik, regjistrohen kilometrat e përshkuar dhe ky historik e shoqëron automjetin.

DPSHTRR-ja, Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimeve të Transportit Rrugor, prezantoi një model të ri të Certifikatës së Kontrollit Teknik, i cili dokumenton historikun e kilometrazhit të automjetit për t’i ndihmuar blerësit të zbulojnë manipulimin e odometrit dhe të shmangin mashtrimin. Faqja e certifikatës shpjegon se modeli i ri ndjek formatin evropian sipas Direktivës 2014/45/BE dhe pasqyron leximet e kilometrazhit nga pesë kontrolle teknike, që mbulojnë një periudhë dhjetëvjeçare.

Me fjalë të thjeshta: leximi i odometrit nuk është vetëm ajo që thotë shitësi ose që tregon pulti. Ai është gjithashtu një varg shifrash të regjistruara ndër vite nga inspektorë të pavarur. Një lexim shumë më i ulët se këto shifra është shenjë paralajmëruese.

Çfarë kërkon ligji nga vetë odometri

Sipas rregullave të kontrollit teknik, odometri duhet të jetë funksional dhe i paprekur, ndërsa kilometrat e përshkuar regjistrohen në certifikatë si pjesë e historikut të automjetit, siç thuhet në faqen e DPSHTRR-së për kontrollin teknik. E njëjta faqe thotë se drejtuesit janë përgjegjës për gjendjen teknike dhe funksionale të automjetit dhe sistemeve të tij para çdo udhëtimi, në përputhje me Kodin Rrugor të Republikës së Shqipërisë.

Prej kësaj rrjedhin dy pasoja praktike:

1. Një makinë me odometër të prishur ose të manipuluar ka një problem që shkon përtej një shifre të pasaktë. Ajo nuk është në përputhje me kërkesat.
2. Pronari që zëvendëson panelin e instrumenteve me defekt duhet t’i ruajë dokumentet, sepse përndryshe rënia e papritur e leximit të regjistruar do t’i duket blerësit të ardhshëm si mashtrim.

Detyrimet e shitësit: dhënia e informacionit të saktë është kërkesë ligjore

Kilometrazhi është një nga karakteristikat kryesore që përcaktojnë çmimin e një makine. Sipas Ligjit për Mbrojtjen e Konsumatorit (Ligji nr. 9902/2008), tregtarët duhet të japin informacion të plotë dhe të saktë për karakteristikat e mallrave, përfshirë sasinë, cilësinë dhe gjendjen. Për një koncesionar që i shet një makinë konsumatorit, kjo përfshin kilometrazhin e makinës dhe bazën mbi të cilën mbështetet ai informacion.

Shitësit privatë nuk konsiderohen tregtarë në të njëjtin kuptim, por mënyra më e sigurt është e njëjtë: deklaroni kilometrazhin që mund ta dokumentoni dhe mos deklaroni një shifër që nuk mund ta vërtetoni. Nëse nuk jeni të sigurt nëse leximi i shfaqur është i vërtetë, shënojeni këtë në njoftim dhe në marrëveshjen e shitjes në vend që të hamendësoni. Një udhëzues për kontrollin para blerjes tregon si bëhet një vlerësim i plotë i gjendjes së makinës, gjë që u vlen si shitësve që duan ta paraqesin makinën me ndershmëri, ashtu edhe blerësve që duan të dinë çfarë të kontrollojnë.

Çfarë të shënoni në dokumentet e shitjes

Pavarësisht llojit të shitësit, këto të dhëna duhet të përfshihen në dokumente:

• Leximi i odometrit ditën e dorëzimit, në kilometra.
• Numri VIN, i krahasuar me dokumentet e regjistrimit dhe vetë makinën.
• Data dhe rezultati i kontrollit teknik të fundit, si dhe certifikata.
• Çdo riparim i njohur i odometrit ose zëvendësim i panelit të instrumenteve, së bashku me faturën.
• Emrat dhe të dhënat identifikuese të të dyja palëve.

Për listën e përgjithshme të dokumenteve që i duhen shitësit, shihni udhëzuesin tonë për dokumentet që ju nevojiten për të shitur një makinë në Shqipëri.

Makinat e përdorura të importuara: kategoria me rrezik më të lartë

Shumë makina të përdorura në Shqipëri vijnë nga jashtë dhe kthimi pas i odometrit para importit është më i vështiri për t’u zbuluar. DPSHTRR-ja bën të ditur se, për automjetet e importuara, rezervon të drejtën të identifikojë kilometrazhin e vërtetë nëse ai ndryshon nga gjendja e regjistruar në kontrollin e parë teknik në Shqipëri. Ajo mund të kërkojë gjithashtu informacion në kohë reale për odometrin nga homologët e huaj. Njoftimi zbatohet që nga janari i vitit 2022.

Për blerësin, kjo do të thotë se kontrolli i parë në Shqipëri është një pikë referimi, por jo fundi i verifikimit. Pyeteni shitësin:

• Kur dhe ku është regjistruar për herë të parë makina jashtë vendit.
• Nëse ka të dhëna të servisit, fatura ose raporte kontrolli nga jashtë.
• Sa tregonte odometri në kontrollin e parë teknik në Shqipëri.

Një shitës i një makine me historik të rregullt zakonisht mund t’u përgjigjet shpejt këtyre pyetjeve. Hezitimi, përgjigjet e paqarta ose ndryshimi i versionit janë arsye për të mos nxituar.

Automjetet elektrike, me qira financiare dhe të vjetra

Nuk gjetëm ndonjë rregull shqiptar që i trajton ndryshe makinat elektrike, automjetet me qira financiare ose makinat e vjetra për sa i përket kilometrazhit, ndaj nuk do të shpikim një të tillë. Në praktikë, për të gjitha vlejnë të njëjtat mjete: leximi i odometrit dhe historiku i kontrolleve. Për një makinë elektrike, kërkoni leximin e odometrit së bashku me historikun e servisit dhe çdo raport për gjendjen e baterisë. Për një makinë që kthehet pas përfundimit të kontratës së qirasë, kërkoni të dhënat e qiradhënësit dhe datën e dorëzimit.

Makinat e vjetra meritojnë vëmendje të veçantë për një arsye të thjeshtë: sa më shumë vite të kenë, aq më shumë mundësi ka që odometri të jetë zëvendësuar, riparuar ose ndryshuar. Periudha dhjetëvjeçare e certifikatës nuk e mbulon gjithë jetëgjatësinë e një makine shumë të vjetër, prandaj krahasojeni atë me librezat e servisit dhe faturat.

Gjobat për manipulim dhe deklarime të rreme

DPSHTRR-ja bën të ditur se ndërhyrja në odometër dënohet sipas legjislacionit në fuqi. Përveç kësaj, dhënia e informacionit të rremë për karakteristikat e makinës mund të sjellë pasoja në kuadër të mbrojtjes së konsumatorit për tregtarët, ndërsa blerësi që është mashtruar mund të ndjekë çështjen kundër shitësit. Për të mësuar saktësisht se çfarë dënimi zbatohet në një rast të caktuar, konsultohuni me një avokat të licencuar në Shqipëri ose me autoritetin kompetent.

Ekziston edhe një kosto tjetër e veçantë dhe konkrete që zbatohet për çdo shitje: ndryshimet e pronësisë kryhen pranë drejtorive rajonale të transportit dhe mosregjistrimi i ndryshimit brenda 30 ditësh sjell gjoba administrative prej 10 000 deri në 40 000 lekë, në varësi të kohëzgjatjes së vonesës. DPSHTRR-ja ofron gjithashtu kalimin e pronësisë drejtpërdrejt në sportelet e saj, ku shitësi dhe blerësi mund të përditësojnë dokumentet dhe ta verifikojnë automjetin në sistem. Kjo është një mundësi e natyrshme për t’i konfirmuar së bashku të dhënat.

Si mund ta dallojnë blerësit një odometër të kthyer pas

Asnjë kontroll i vetëm nuk është i pagabueshëm, por disa kontrolle së bashku janë shumë të besueshme. Blerësit mund të verifikojnë historikun dhe dokumentet e automjetit para transaksionit dhe t’i kërkojnë shitësit të garantojë historikun e kilometrazhit ose të paraqesë një Certifikatë të Kontrollit Teknik të modelit të ri, me historikun e kilometrazhit.

Listë praktike kontrolli

1. Krahasoni certifikatën me panelin. Leximet nga kontrollet e mëparshme duhet të rriten në mënyrë të vazhdueshme. Një rënie, ose një periudhë e gjatë pa ndryshime e ndjekur nga një shifër më e ulët, kërkon shpjegim.
2. Vëzhgoni shenjat e konsumimit. Një makinë që tregon 90 000 km, por ka timon të shkëlqyeshëm nga përdorimi, sedilje të shoferit të varur dhe gomina pedalesh të konsumuara, tregon dy histori njëherësh.
3. Kontrolloni librezën e servisit dhe faturat. Datat dhe kilometrat në fatura duhet të përputhen me të dhënat e tjera.
4. Krahasoni numrin VIN kudo. Dokumentet e regjistrimit, pllaka në xhamin e përparmë ose në karroceri dhe njoftimi duhet të përputhen.
5. Pyetni për panelin e instrumenteve. Çdo zëvendësim duhet të jetë i dokumentuar me faturë.
6. Lexoni raportin e historikut. Udhëzuesi ynë për kontrollin e historikut të makinës para blerjes në Shqipëri shpjegon hapat, ndërsa pjesa për leximin hap pas hapi të raportit të historikut të automjetit është vendi i duhur për të filluar.
7. Çojeni makinën për kontroll te një mekanik të cilit i besoni përpara se të paguani kaparin.

A mund të zbulohet ndryshimi i kilometrazhit?

Shpesh po, por jo gjithmonë vetëm nga paneli. Odometrit dixhitalë ndryshohen me anë të programeve kompjuterike, ndaj ekrani duket krejt normal. Prandaj kanë rëndësi të dhënat që gjenden jashtë makinës: historiku i kontrolleve, faturat e servisit, dokumentet e importit dhe njoftimet e mëparshme. Kur shifra në panel nuk përputhet me disa burime të pavarura, besojuni dokumenteve.

Çfarë duhet të bëjë secila palë

Këndvështrimi ynë: ndershmëria për kilometrazhin është pjesë e njoftimit

CarPulse e ndërtuam mbi një ide të thjeshtë: shitja e makinës shkon më mirë kur të dyja palët i shohin faktet që në fillim. Kilometrazhi është fakti që shkakton më shumë mosmarrëveshje mes blerësve, ndaj nuk duhet lënë kurrë jashtë njoftimit.

Prandaj mbështetëm publikimin e njoftimeve me bazë numrin VIN. Kur shitësi vendos numrin VIN, të dhënat e automjetit plotësohen automatikisht, duke pakësuar gabimet e shtypit dhe përshkrimet e paqarta. Vlerësimi i çmimit me inteligjencë artificiale i ndihmon shitësit të caktojnë një çmim që pasqyron profilin real të makinës, ndërsa kontrolli i historikut të automjetit u jep blerësve një mënyrë për ta krahasuar historinë me të dhënat.

I njëjti parim qëndron edhe pas rrjetit tonë të tregtarëve të verifikuar. Një koncesionar që publikon hapur përmes llogarisë së vet të verifikuar ka një reputacion për të mbrojtur, ndërsa blerësit mund t’i kontaktojnë drejtpërdrejt shitësit dhe të ruajnë kërkimet derisa të shfaqet makina e duhur, me dokumentacion të plotë.

Këshilla jonë për shitësit: shënoni në njoftim leximin e odometrit, datën e kontrollit të fundit teknik dhe historikun e servisit. Këshilla jonë për blerësit: kërkojini gjithmonë të njëjtat të dhëna.

Henri

Publikoni makinën me të gjitha të dhënat që në fillim

Blerësit e përdorin CarPulse pa pagesë: shfletimi, ruajtja e kërkimeve dhe kontaktimi i shitësve nuk kushtojnë asgjë. Shitësit, si individët ashtu edhe koncesionarët e verifikuar, paguajnë për publikimin e njoftimeve. Plani ynë Basic kushton 14.99 € në muaj dhe plani Premium kushton 29.99 € në muaj; mund t’i krahasoni në faqen e çmimeve të CarPulse.

Nëse po kërkoni makinë, shfletoni njoftimet për makina të reja dhe të përdorura, të filtruara sipas markës, modelit, vitit, kilometrazhit, çmimit dhe llojit të karburantit, pastaj përdorni listën e mësipërme për çdo makinë që ju pëlqen.

Pyetje të shpeshta

A ka në Shqipëri një deklaratë për odometrin si ajo në SHBA?

Mjeti ku mbështeten blerësit shqiptarë është Certifikata e Kontrollit Teknik, e cila regjistron kilometrazhin në çdo kontroll. Modeli i ri tregon leximet nga pesë kontrolle përgjatë dhjetë viteve. Shënoni edhe leximin aktual në marrëveshjen me shkrim të shitjes.

A mund ta shes një makinë nëse nuk e di kilometrazhin e saj të vërtetë?

Po, por mos deklaroni një shifër që nuk mund ta vërtetoni. Në njoftim dhe në marrëveshje shënoni se kilometrazhi i vërtetë nuk është verifikuar dhe bashkëngjitni certifikatën dhe dokumentet e servisit që keni. Tregtarët kanë detyrimin të japin informacion të plotë dhe të saktë, ndaj koncesionarët duhet të jenë veçanërisht të kujdesshëm.

Çfarë duhet të kontrolloj kur blej një makinë të përdorur të importuar?

Kërkoni datën e regjistrimit jashtë vendit, historikun e servisit dhe leximin nga kontrolli i parë teknik në Shqipëri. Nëse leximet ndryshojnë, DPSHTRR-ja mund të kërkojë të dhëna në kohë reale për odometrin nga homologët e huaj. Krahasojini të gjitha me panelin dhe shenjat e konsumimit të makinës.

Çfarë ndodh nëse dikush manipulon odometrin?

DPSHTRR-ja bën të ditur se ndërhyrja në odometër dënohet sipas legjislacionit në fuqi. Për të mësuar sanksionin e saktë në një rast të caktuar, konsultohuni me një avokat të licencuar në Shqipëri ose me autoritetin kompetent.

Brenda cilit afat duhet të regjistrohet pronësia pas shitjes?

Brenda 30 ditësh. Pas këtij afati zbatohen gjoba administrative prej 10 000 deri në 40 000 lekë, në varësi të kohëzgjatjes së vonesës. Transferimin mund ta kryeni pranë drejtorisë rajonale të transportit ose në sportelet e DPSHTRR-së.

Burimet

• Certifikata e Re e Kontrollit Teknik po Nxjerr në Pah të Gjitha Ndërhyrjet Abuzive me Kilometrazhin, DPSHTRR
• Certifikata e re e Kontrollit Teknik, DPSHTRR
• Kontrolli Teknik i Mjetit, DPSHTRR
• Leximi i odometrit në Certifikatën e Kontrollit Teknik, DPSHTRR
• Ligji “Për mbrojtjen e konsumatorëve” nr. 9902/2008
• Ndryshimi i Pronësisë së Mjetit, DPSHTRR
• DPSHTRR ju ofron kalimin e pronësisë direkt në sportelet tona

Artikuj të rekomanduar

• Homologimi i automjetit në Shqipëri: çfarë duhet të dinë pronarët
• Kontrolli teknik i automjetit në Shqipëri: çfarë duhet të dijë çdo pronar makine
• Regjistrimi i automjetit në Shqipëri, 2026: udhëzues i plotë
• Kalimi i pronësisë së makinës në Shqipëri: hapat dhe dokumentet