Si të anuloni blerjen e një makine në Shqipëri: të drejtat t

Si të anuloni shitjen e një makine në Shqipëri: të drejtat tuaja

Nëse mund ta anuloni një shitje makine në Shqipëri varet nga mënyra si e keni blerë makinën dhe arsyeja pse doni të tërhiqeni. Blerjet në distancë (online ose me telefon) përfshijnë të drejtën e tërheqjes brenda 14 ditëve. Për blerjet në një sallon fizik nuk ekziston e drejta për t’u tërhequr thjesht sepse keni ndryshuar mendje; ju duhet një bazë ligjore, si p.sh. një defekt ose mosdorëzimi në kohë. Shitjet private rregullohen nga Kodi Civil, ku zgjidhja e kontratës bazohet në shkeljen e saj. Ky udhëzues shpjegon secilin rast, hapat që duhet të ndërmerrni me shkrim dhe ku të ankoheni nëse shitësi refuzon.

Shkurtimisht

• E blerë online ose me telefon? Nëse shitësi është biznes, mund të tërhiqeni brenda 14 ditëve kalendarike nga marrja e makinës, pa dhënë arsye dhe pa kosto.
• E blerë në sallon? Nuk keni të drejtë ligjore ta anuloni vetëm sepse keni ndryshuar mendje. Anulimi varet nga vullneti i mirë i shitësit, përveç rastit kur makina ka defekt ose nuk është dorëzuar siç ishte rënë dakord.
• Defekt ose dorëzim me vonesë? Zgjidhja e kontratës mund të jetë e mundur, por zakonisht vetëm pasi riparimi ose zëvendësimi të ketë dështuar. Një defekt i vogël nuk e justifikon zgjidhjen e kontratës.
• Shitësi refuzon? Dokumentojini të gjitha me shkrim dhe më pas ankohuni pranë Komisionit të Mbrojtjes së Konsumatorit (KMK), një shoqate konsumatore, Avokatit të Popullit ose gjykatave.

Përmbajtja

• Së pari, përcaktoni se ç’lloj shitjeje keni bërë
• E drejta 14-ditore: vetëm për shitjet në distancë dhe jashtë mjediseve tregtare
• Blerjet në sallon: nuk ka të drejtë për t’u tërhequr ngaqë ndryshuat mendje
• Anulimi për shkak të një defekti
• Vonesat në dorëzim dhe mospagesa
• Shitjet private: zbatohen dispozitat e Kodit Civil
• Nëse jeni shitësi dhe blerësi dëshiron të tërhiqet
• Kreditë dhe qiratë financiare kur blerja dështon
• Si t’i merrni paratë mbrapsht
• Kur shitësi refuzon: ku të ankoheni
• Pikëpamja jonë: shmangeni anulimin që në fillim
• Po shisni një makinë? Publikoni një njoftim me të dhëna të sakta
• Një listë praktike për t’u kontrolluar para se të nënshkruani
• Pyetje të shpeshta
• Burimet

Së pari, përcaktoni se ç’lloj shitjeje keni bërë

Shumica e këshillave të gabuara për anulimin e blerjes së një makine vijnë nga ngatërrimi i tri situatave të ndryshme. Rregullat ndryshojnë, ndaj filloni duke përcaktuar se cila situatë ju përket.

Dy pyetje vendosin pothuajse gjithçka:

1. Kush e shiti? Rregullat për mbrojtjen e konsumatorit lidhen me marrëdhëniet me një biznes. Ato nuk zbatohen njësoj kur një individ shet makinën e vet.
2. Ku u lidh kontrata? Në mjediset e shitësit apo në distancë?

Ruani kontratën, njoftimin, mesazhet, faturat e pagesave dhe çdo dokument për kaparon. Do t’ju nevojiten, pavarësisht se cilën rrugë ndiqni.

E drejta 14-ditore: vetëm për shitjet në distancë dhe jashtë mjediseve tregtare

Sipas ligjit shqiptar “Për mbrojtjen e konsumatorëve” (Ligji nr. 9902/2008, i ndryshuar), konsumatorët kanë një periudhë 14-ditore për t’u tërhequr nga kontratat e lidhura në distancë ose jashtë mjediseve të biznesit, dhe mund ta ushtrojnë këtë të drejtë pa dhënë arsye ose pa përballuar kosto. Për mallrat, 14 ditët kalendarike fillojnë nga dita kur merrni automjetin.

Kjo përfshin, për shembull, një makinë që e keni rezervuar dhe paguar pasi keni parë vetëm një njoftim online dhe keni shkëmbyer mesazhe me një tregtar, pa e vizituar sallonin. Nuk përfshin një makinë që e keni parë, testuar dhe për të cilën keni nënshkruar në mjediset e tregtarit.

Si ta ushtroni këtë të drejtë

Për t’u tërhequr nga një kontratë në distancë, duhet ta njoftoni shitësin për vendimin tuaj brenda periudhës 14-ditore, duke përdorur formularin model të tërheqjes ose një deklaratë të qartë dhe të paekuivokë. Në praktikë:

1. Shkruajini shitësit me email dhe, nëse është e mundur, përdorni një mënyrë që ju jep vërtetim dorëzimi.
2. Shënoni emrin tuaj, të dhënat e makinës (markën, modelin, VIN-in), datën e kontratës dhe datën kur e morët makinën, si dhe deklaroni qartë se po tërhiqeni nga kontrata.
3. Dërgojeni njoftimin mjaft kohë përpara përfundimit të ditës së 14-të. Mos prisni mbrëmjen e fundit.
4. Mbajeni makinën të sigurt, të pandryshuar dhe pa rrezik që sigurimi të mos mbulojë dëmet deri sa të bini dakord për dorëzimin. Mos e përdorni më shumë nga sa duhet.
5. Ruani një kopje të mesazhit dhe vërtetimin e dërgimit.

Nëse po blini nga jashtë vendit dhe po dërgoni para me transfertë bankare, mendoni për monedhën dhe mënyrën e transfertës përpara se të paguani, jo më pas. Një lexim i shkurtër rreth monedhës që përdoret në Shqipëri ju ndihmon të shmangni pagesën e dyfishtë të kostove të konvertimit për një kaparo që mund të dëshironi ta merrni mbrapsht më vonë.

Blerjet në sallon: nuk ka të drejtë për t’u tërhequr ngaqë ndryshuat mendje

E vërteta e hidhur për shumë blerës: nuk ekziston e drejtë ligjore për t’u tërhequr nga një blerje makine e bërë në një koncesionar fizik vetëm sepse jeni penduar. E drejta e tërheqjes zbatohet vetëm nëse shitja është bërë në distancë. Nëse tregtari ju lejon të tërhiqeni nga një marrëveshje e bërë në sallon, ky është vendim i tij.

Kjo nuk do të thotë se nuk keni zgjidhje. Ia vlen të provoni dy gjëra.

• Kërkojeni me mirësjellje dhe sa më shpejt. Tregtarët përballen shpesh me blerës që pendohen. Sa më shpejt të kërkoni, përpara regjistrimit dhe daljes së makinës nga ambientet e tyre, aq më shumë gjasa ka që marrëveshja të zhbëhet. Kërkojeni marrëveshjen me shkrim, përfshirë çfarë do të ndodhë me kaparon tuaj.
• Kontrolloni nëse ekziston një bazë e vërtetë ligjore. Nëse makina nuk është siç është përshkruar, ka defekt ose nuk është dorëzuar në kohën e rënë dakord, nuk po mbështeteni më te vullneti i mirë. Po mbështeteni te kontrata dhe ligji.

Para se të nënshkruani diçka në një sallon, lexoni klauzolat për anulimin dhe kaparon. Udhëzuesi ynë për pagesën dhe lënien e kaparos kur blini në Shqipëri shpjegon kaparon, kontrollet e VIN-it dhe çfarë duhet të konfirmoni para se të kalojnë paratë nga njëra palë te tjetra.

Anulimi për shkak të një defekti

Shitësi duhet të dorëzojë mallra në përputhje me kontratën. Sipas nenit 30 të Ligjit nr. 9902/2008, shitësit përgjigjen për mospërputhjen që bëhet e dukshme brenda dy vjetëve nga dorëzimi.

Por zgjidhjet ndiqen me radhë, jo menjëherë me një hap të vetëm:

1. Së pari riparimi ose zëvendësimi. Në përgjithësi, blerësi duhet t’i japë shitësit mundësinë ta rregullojë problemin ose t’i zëvendësojë mallrat.
2. Zgjidhja e kontratës vetëm nëse kjo dështon. Konsumatori mund ta zgjidhë kontratën nëse riparimi ose zëvendësimi nuk është i mundur ose nuk kryhet siç kërkohet.
3. Jo për defekte të vogla. Zgjidhja e kontratës nuk lejohet për një mospërputhje të vogël.

Pra, një makinë që ka kaluar pjesën më të madhe të kohës në servis që kur e keni blerë është një rast i fortë. Një pjesë e liruar e veshjes së brendshme nuk është.

Mblidhni dokumentacionin tuaj

• Fotografi dhe video të defektit, me datat përkatëse.
• Diagnoza me shkrim e servisit, nëse e keni nga një mekanik i pavarur.
• Çdo përpjekje për riparim: data e hyrjes dhe e daljes nga servisi, si dhe puna e kryer.
• Kërkesat tuaja me shkrim drejtuar shitësit dhe përgjigjet e tij.

Kjo ka rëndësi sepse ligji pret që të dokumentoni gjithçka dhe, nëse shitësi nuk bashkëpunon, të ndiqni procedurat zyrtare të ankesës.

Vonesat në dorëzim dhe mospagesa

Nëse keni porositur një makinë që do t’ju dorëzohet, afati është pjesë e kontratës. Sipas analizës akademike të kontratës së shitjes shqiptare, blerësi mund ta zgjidhë kontratën nëse dorëzimi nuk bëhet brenda afatit të rënë dakord ose brenda një afati shtesë që i është dhënë shitësit. E njëjta analizë thotë se shitësi mund ta zgjidhë kontratën nëse blerësi nuk paguan ose nuk e merr makinën brenda një afati shtesë.

Mësimi praktik është të dërgoni një njoftim me shkrim që cakton një afat të ri dhe të arsyeshëm. Shkruani se nëse makina nuk dorëzohet deri atëherë, do ta zgjidhni kontratën dhe do të kërkoni rimbursim. Nëse jeni blerësi që po vonon, prisni që shitësi të bëjë pikërisht të njëjtën gjë.

Palët mund të kërkojnë gjithashtu kompensim për dëmet e shkaktuara nga mospërmbushja e detyrimeve nga pala tjetër. Kjo është një arsye për t’u treguar të kujdesshëm përpara se të tërhiqeni nga një kontratë e nënshkruar pa pasur bazë ligjore: shitësi mund të ngrejë pretendime ndaj jush.

Shitjet private: zbatohen dispozitat e Kodit Civil

Kur blini nga një individ privat, e drejta e konsumatorit për t’u tërhequr brenda periudhës së reflektimit nuk zbatohet. Zgjidhja e kontratës varet nga shkelja e detyrimeve kontraktore sipas Kodit Civil. Kjo mund të jetë një barrë e padeklaruar, dokumente që nuk përputhen, një makinë që nuk është ajo e përshkruar në kontratë ose mosdorëzimi në kohë.

Para se të paguani diçka, kontrolloni pikat bazë:

• Krahasoni VIN-in në makinë, në dokumente dhe në njoftim.
• Kërkoni një kontroll të historikut të automjetit.
• Konfirmoni se shitësi është pronari i regjistruar dhe se nuk ka gjoba të papaguara ose kufizime mbi automjetin.
• Përpara se të jepni kaparo, lexoni me shkrim kushtet që përcaktojnë se si trajtohet ai.

Edhe shitësit kanë detyrime përkatëse. Nëse jeni ju shitësi, udhëzuesit tanë për gjobat që duhen kontrolluar para shitjes dhe dokumentet që ju nevojiten për të shitur një makinë ju ndihmojnë të shmangni një blerës që më vonë e anulon marrëveshjen për një shkelje që mund ta kishit parandaluar.

Nëse jeni shitësi dhe blerësi dëshiron të tërhiqet

Një shitje e anuluar u sjell probleme edhe shitësve. Disa praktika e bëjnë situatën më të menaxhueshme.

• Shkruajini kushtet e kaparos. Përcaktoni nëse rimbursohet, në çfarë kushtesh dhe deri kur duhet paguar pjesa e mbetur.
• Përcaktoni një afat. Nëse blerësi nuk paguan ose nuk e merr makinën, njoftimi me shkrim që i jep një afat shtesë është hapi që ju lejon ta zgjidhni kontratën.
• Përshkruajeni makinën saktë. Një njoftim i sinqertë me të dhëna të sakta të VIN-it ul rrezikun e mosmarrëveshjeve për atë që ishte premtuar.
• Ruani provat për gjithçka. Mesazhet, faturat dhe dokumentet e dorëzimit ju mbrojnë nëse lind një pretendim.

Nëse e publikoni sërish njoftimin, makina duhet të paraqitet me të njëjtat të dhëna të verifikuara përmes VIN-it. Në CarPulse kjo bëhet shpejt, sepse të dhënat e automjetit plotësohen automatikisht pasi vendosni VIN-in.

Kreditë dhe qiratë financiare kur blerja dështon

Nëse makina financohet, anulimi nuk ka të bëjë vetëm me shitësin. Kontrata e kredisë ose e qirasë financiare është një marrëveshje më vete me bankën ose kompaninë e leasing-ut dhe kushtet e saj përcaktojnë çfarë ndodh kur përfundon kontrata e automjetit. Nuk kemi gjetur një rregull të qartë publik që mbulon çdo rast në Shqipëri, ndaj mos supozoni se financimi përfundon automatikisht.

Çfarë duhet të bëni:

1. Lexoni kontratën e financimit për klauzolat mbi përfundimin e parakohshëm, tarifat dhe çfarë ndodh nëse blerja nuk përfundohet.
2. Njoftoni menjëherë huadhënësin me shkrim se po anuloni ose kundërshtoni blerjen dhe pyeteni se çfarë kërkohet prej jush.
3. Pyetni nëse ndonjë shumë i është kaluar tashmë shitësit dhe si do të kthehet.
4. Mos i ndaloni vetë pagesat me këste. Së pari merrni me shkrim qëndrimin e huadhënësit.

Për një situatë të caktuar, flisni me huadhënësin tuaj dhe, kur bëhet fjalë për shuma të mëdha, me një avokat të licencuar në Shqipëri.

Si t’i merrni paratë mbrapsht

Diskutimi për rimbursimin shkon më mirë kur bëhet me shkrim dhe në mënyrë konkrete.

• Shënoni çfarë keni paguar (kaparo, paradhënie, tarifa), kur dhe si e keni paguar.
• Shënoni bazën ligjore: tërheqja brenda 14 ditëve nga një shitje në distancë, zgjidhja e kontratës për një makinë që nuk përputhet pas dështimit të riparimit ose zgjidhja e kontratës për dorëzim me vonesë.
• Vendosni një afat të qartë për përgjigjen.
• Bashkëngjitni provat tuaja.

Kaparoja kërkon kujdesin më të madh. Nëse kthehet, zakonisht varet nga çfarë parashikon marrëveshja për kaparon dhe se cila palë ka shkelur kontratën, ndaj ka rëndësi formulimi që keni nënshkruar. Mos u mbështetni te një premtim verbal.

Kur shitësi refuzon: ku të ankoheni

Nëse shitësi nuk e zgjidh mosmarrëveshjen, Ligji për Mbrojtjen e Konsumatorëve i lejon konsumatorit t’u drejtohet organeve administrative shtetërore përgjegjëse për mbrojtjen e konsumatorit, shoqatave të konsumatorëve, Avokatit të Popullit ose gjykatave.

Organi qendror është Komisioni i Mbrojtjes së Konsumatorit, i njohur me shkurtesën KMK. Ai u krijua sipas Ligjit nr. 9902/2008 si organ vendimmarrës që mund të ndërhyjë në rastet e shkeljes së të drejtave të konsumatorëve. Në faqen e tij mund të kontrolloni si të paraqisni një ankesë dhe çfarë kërkon procedura aktuale.

Një rend i arsyeshëm për përshkallëzimin e çështjes:

1. Ankesë me shkrim drejtuar shitësit, me një afat për përgjigje.
2. Ankesë pranë KMK-së ose një shoqate konsumatore, duke bashkëngjitur dokumentacionin tuaj.
3. Këshillim ligjor për ngritjen e padisë, nëse shuma ose rëndësia e çështjes e justifikon.

Për një shitje private, ku organi për mbrojtjen e konsumatorit nuk është rruga e përshtatshme, zgjidhja realiste është të konsultoheni me një avokat dhe t’u drejtoheni gjykatave. Kjo është një arsye tjetër për t’i rregulluar dokumentet që në fillim.

Pikëpamja jonë: shmangeni anulimin që në fillim

Shumica e shitjeve të makinave të anuluara për të cilat dëgjojmë kanë të njëjtat shkaqe: makina nuk përputhet me përshkrimin në njoftim, kushtet e kaparos janë të paqarta ose askush nuk i ka kontrolluar dokumentet para pagesës. Anulimi më pak i kushtueshëm është ai që nuk ndodh fare.

Kështu është krijuar CarPulse. Shitësit, si individët privatë ashtu edhe koncesionarët e verifikuar, publikojnë njoftime përmes një procesi të bazuar në VIN, ndaj të dhënat e automjetit plotësohen automatikisht dhe njoftimi nis me të dhëna të sakta, në vend që ato të rishkruhen. Blerësit mund të filtrojnë sipas markës, modelit, vitit, kilometrazhit, çmimit dhe llojit të karburantit, të ruajnë kërkimet, të shënojnë të preferuarat dhe të kontaktojnë drejtpërdrejt shitësit, në mënyrë që të krahasojnë me qetësi dhe jo të vendosin nën presion. Vlerësimi i çmimit me inteligjencë artificiale dhe kontrolli i historikut të automjetit synojnë t’i ndihmojnë të dyja palët të bien dakord për një çmim të drejtë për një makinë të njohur. Rrjeti ynë i tregtarëve të verifikuar ju ndihmon të dini se kush është pala tjetër në marrëveshje. Nëse dëshironi të kuptoni pse kjo ka rëndësi, lexoni pse tregtarët e verifikuar kanë rëndësi për një blerje të sigurt në Shqipëri.

Këshilla ime nëse jeni gati të nënshkruani: merreni kontratën në shtëpi dhe mendohuni një natë, kontrolloni VIN-in, lexojeni dy herë klauzolën për kaparon dhe pyesni çfarë ndodh nëse njëra palë tërhiqet. Një shitës i mirë do t’ju përgjigjet pa hezitim.

— Henri

Po shisni një makinë? Publikoni një njoftim me të dhëna të sakta

Nëse jeni shitësi, një njoftim i saktë është mbrojtja juaj më e mirë ndaj një mosmarrëveshjeje të mëvonshme. Në CarPulse, blerësit shfletojnë njoftimet dhe kontaktojnë shitësit falas. Shitësit paguajnë për publikimin e njoftimit: paketa Basic kushton 14.99 € në muaj dhe Premium 29.99 € në muaj; mund t’i krahasoni te faqja e çmimeve.

Gati për të blerë në vend të kësaj? Shfletoni makina të reja dhe të përdorura, motoçikleta, furgonë, kamionë e të tjera në CarPulse dhe lexoni udhëzuesin tonë për blerjen dhe shitjen e makinave në Shqipëri para se të merrni një vendim.

Një listë praktike për t’u kontrolluar para se të nënshkruani

Parandalimi kërkon vetëm disa minuta dhe ju kursen muaj të tërë.

• Përputhni VIN-in në makinë, në dokumentet e regjistrimit dhe në njoftim.
• Kontrolloni historikun e automjetit përpara se të paguani.
• Sigurohuni se me kë po bëni marrëveshje: një tregtar i verifikuar, një pronar privat apo një ndërmjetës.
• Lexoni klauzolën për kaparon: a rimbursohet dhe kur nuk rimbursohet më?
• Rënë dakord me shkrim për datën e dorëzimit nëse makina nuk dorëzohet po atë ditë.
• Fotografoni makinën gjatë dorëzimit dhe shënoni në dokumente çdo dëmtim ekzistues.
• Ruani çdo mesazh. Një pamje e ekranit nuk është aq e fortë sa mesazhi origjinal, ndaj ruani bisedën origjinale.

Nëse zotëroni një makinë të importuar ose të modifikuar dhe planifikoni ta shisni, kontrolloni edhe çfarë duhet të dinë pronarët për homologimin e automjeteve në Shqipëri. Problemet me homologimin janë një arsye e zakonshme për mosmarrëveshje pas shitjes.

Pyetje të shpeshta

A mund ta anuloj blerjen e një makine në Shqipëri nëse thjesht kam ndryshuar mendje?

Vetëm nëse kontrata është lidhur në distancë ose jashtë mjediseve të shitësit dhe shitësi është biznes. Në këtë rast, keni 14 ditë kalendarike nga marrja e makinës. Për një blerje në sallon nuk ka të drejtë ligjore për t’u tërhequr thjesht ngaqë ndryshuat mendje, ndaj gjithçka varet nga vullneti i mirë i shitësit.

Si ta njoftoj shitësin se po tërhiqem nga kontrata?

Njoftojeni brenda periudhës 14-ditore, duke përdorur formularin model të tërheqjes ose një deklaratë të qartë dhe të paekuivokë me shkrim. Email-i është një mënyrë e mirë, sepse lë gjurmë. Përfshini VIN-in e makinës, datën e kontratës dhe datën kur e morët makinën, si dhe ruani një kopje.

A mund ta anuloj blerjen nëse zbuloj se makina ka defekt?

Është e mundur. Shitësi përgjigjet për mospërputhjen që shfaqet brenda dy vjetëve nga dorëzimi. Zakonisht, së pari duhet t’i jepni mundësinë për riparim ose zëvendësim; mund ta zgjidhni kontratën nëse kjo nuk është e mundur ose nuk kryhet siç kërkohet. Një defekt i vogël nuk e justifikon zgjidhjen e kontratës.

Ku të ankohem nëse shitësi refuzon ta anulojë shitjen?

Mund t’i drejtoheni Komisionit të Mbrojtjes së Konsumatorit (KMK), një shoqate konsumatore, Avokatit të Popullit ose gjykatave. Filloni me një ankesë me shkrim drejtuar shitësit dhe më pas bashkëngjitni provat tuaja në ankesën që paraqisni. Për shuma të mëdha, konsultohuni me një avokat në Shqipëri.

Çfarë ndodh me kredinë e makinës nëse blerja anulohet?

Kredia ose qiraja financiare është kontratë më vete, ndaj zbatohen kushtet e saj. Njoftoni huadhënësin me shkrim sapo të anuloni ose të kundërshtoni blerjen, pyeteni se çfarë kërkohet prej jush dhe vazhdoni të paguani deri sa t’ju konfirmojë ndryshe me shkrim.

Burimet

• Ligji nr. 9902/2008 “Për mbrojtjen e konsumatorëve” (versioni anglisht)
• Kontrata e shitjes si akt juridik në Republikën e Shqipërisë
• Komisioni i Mbrojtjes së Konsumatorit (KMK)
• Monedha që përdoret në Shqipëri

Artikuj të rekomanduar

• Dokumentet që ju nevojiten për të shitur një makinë në Shqipëri
• Kontrolloni gjobat përpara se të shisni një makinë në Shqipëri
• Kalimi i pronësisë së makinës në Shqipëri: hapat dhe dokumentet
• Para se të paguani në Shqipëri: kaparo, kontrolle VIN-i dhe…