Si fshihet makina nga regjistri italian: procedura, dokumentet dhe kostot 2026

---

Përmbledhje:

• Fshirja nga regjistri (radiazione) e çregjistron makinën përfundimisht nga PRA dhe nga Arkivi Kombëtar i Mjeteve — pa këtë hap vazhdon të paguash taksën e qarkullimit dhe sigurimet.
• Ka dy rrugë: demolimi në një qendër të autorizuar (CDR) ose eksportimi përfundimtar jashtë Italisë; të dyja kërkojnë çertifikatën e fshirjes.
• Procedura kushton ndërmjet 40 dhe 130 euro në të drejta dhe taksa; qendrat e autorizuara shumicën e herëve e bëjnë demolimin falas.

---

Çdo vit në Itali fshihen nga regjistri rreth 1.4–1.6 milionë automjete. Por shumë pronarë — sidomos ata me ndonjë makinë të vjetër në garazh ose të dëmtuar rëndë — nuk e dinë çfarë ndodh nëse nuk e bëjnë: taksa e qarkullimit vazhdon të grumbullohet, sigurimi RCA duhet rinovuar me ligj, dhe në rast aksidenti pronari mbetet ligjërisht përgjegjës. Nëse po mendon ç'të bësh me makinën tënde aktuale para se të blesh një të re, zbulo vlerën e saj falas në CarPulse.it — mund të dalë më shumë nga shitja sesa nga rottamimi. Ky udhëzues shpjegon hap pas hapi si bëhet fshirja nga regjistri kur shitja nuk është më opsion.

Çfarë është "radiazione" dhe kur është e detyrueshme

Radiazione do të thotë çregjistrim i përfundshëm i automjetit nga dy regjistrat shtetërorë: Regjistri Publik i Automjeteve (PRA), i administruar nga ACI, dhe Arkivi Kombëtar i Mjeteve (ANV), i administruar nga Drejtoria e Qarkullimit Rrugor (DTT). Derisa këta dy regjistra nuk e shënojnë çregjistrimin, makina ekziston juridikisht: pronari i nënshtrohet taksës së qarkullimit (edhe nëse makina nuk lëviz) dhe polica e sigurimit duhet të mbahet aktive.

Radiazione është e detyrueshme në këto raste:

• Demolimi: makina rottamohet sepse është e papariparueshme ose pa vlerë tregtare.
• Eksportimi përfundimtar: automjeti regjistrohet jashtë Italisë dhe nuk kthehet.
• Vjedhje pa rikuperim: pas 24 muajsh nga deklarata e vjedhjes mund të kërkohet radiazione me rimbursim të taksës residuale.

Mos e ngatërro me kalimin e pronësisë (passaggio di proprietà) — i cili është transferim, jo çregjistrim — dhe as me pezullimin e qarkullimit, i cili nuk eliminon detyrimin e taksës.

Qendrat e autorizuara: ku çon makinën

Për demolimin, makina duhet dorëzuar në një Qendër Demolimi dhe Rottamimi (CDR) të njohur nga Ministria e Mjedisit sipas D.Lgs. 209/2003. Nuk lejohet braktisja e makinës apo dorëzimi tek operatorë të paautorizuar — gjobat shkojnë nga 500 deri në 3.000 euro dhe pronari mbetet përgjegjës mjedisor.

Lista zyrtare e CDR-ve të akredituara gjendet në faqen e Ministrisë së Mjedisit dhe në portalet rajonale. Praktikisht, çdo provincë ka 2–3 CDR të akredituara; shumë prej tyre nuk ngarkojnë kosto rottamimi sepse fitojnë nga metaleve dhe komponentëve të riciklueshme. Në disa raste japin edhe një kompensim modest për materialet. Vetëm për automjete të vjetra me ndotje të rëndë mund të kërkohet një tarifë shtesë.

Në dorëzim, CDR lëshon Çertifikatën e Rottamimit — dokumenti kyç për procedurën e radiazione. Nga ky moment pronari nuk mban më asnjë përgjegjësi për automjetin.

Dokumentet e nevojshme

Dokumentacioni ndryshon pak mes demolimit dhe eksportimit, por baza është e njëjtë.

Për demolimin:

• Libreto e qarkullimit (carta di circolazione)
• Çertifikata e pronësisë ose Dokumenti i Unifikuar i Qarkullimit (DUC, nëse i lëshuar pas vitit 2020)
• Targa e makinës (dorëzohet fizikisht)
• Dokument identifikimi i pronarit në fuqi
• Çertifikata e rottamimit nga CDR
• Pullë tatimore (marca da bollo) prej 16 euro

Për eksportimin:

• Libreto + çertifikata e pronësisë (ose DUC)
• Dokument identifikimi
• Dëshmi e regjistrimit jashtë Italisë (çertifikatë nga shteti i destinacionit)
• Targa italiane (dorëzohet)
• Marca da bollo 16 euro

Nëse makina ka hipotekë aktive (p.sh. kredi bankare të papaguara), duhet marrë pëlqimi me shkrim nga kreditori para çdo procedure — pa të, kërkesa refuzohet.

Procedura pranë ACI/PRA dhe Motorizzazione

Radiazione kërkon dy shënime paralele: në PRA (ACI) dhe në Motorizzazione Civile (DTT). Nga viti 2015, procesi është thjeshtuar: kërkesa mund të bëhet me një kërkesë të vetme pranë sporteleve ACI, të cilat koordinohen telematikisht me DTT-në.

Kanalet e disponueshme:

1. Sporteli ACI/PRA: paraqitet personalisht me dokumentacionin e plotë. Kosto e drejtave ACI: rreth 32 euro plus taksë bolli. Çertifikata lëshohet brenda 30 ditëve pune.
2. Agjensi pratikash automjetesh: administron gjithë procedurën me tarifë shtesë 30–60 euro. I përshtatshëm për ata që nuk duan radhë dhe preferojnë komoditetin.
3. CDR i konventuar: shumë qendra kryejnë drejtpërsëdrejti edhe procedurën e radiazione me transmetim telematik në ACI — pronari nuk duhet të shkojë askund tjetër.

Detaj i rëndësishëm: taksa e qarkullimit ndalon të llogaritet nga data e protokollimit të kërkesës, jo nga data e lëshimit të çertifikatës. Nëse taksa skadon gjatë procedurës, paraqit kërkesën me kohë.

Kostot dhe rimbursimet

Kosto totale e radiazione është e ulët:

• Të drejta ACI/PRA: rreth 27–32 euro
• Marca da bollo: 16 euro
• Agjensi pratikash (nëse delegohet): 30–60 euro
• Demolimi CDR: falas në shumicën e rasteve

Totali real varion ndërmjet 43 dhe 108 euro. Sa i përket taksës residuale të vitit aktual: rimbursimet nuk janë automatike — disa regione italiane (si Lombardia, Emilia-Romagna) e lejojnë rimbursimin proporcional me kërkesë brenda 30 ditësh; të tjera jo. Kontrollo me Zyrën Rajonale të Tatimeve në rajonin tënd.

Nëse po mendon të blesh një makinë tjetër pas rottamimit, kërko automjete sipas çmimit në CarPulse.it dhe orientohu mbi çmimet aktuale të tregut.

Radiazione për eksportim: procedura specifike

Kur makina italiane shitet jashtë vendit ose transferohet përfundimisht, procedura e radiazione për eksportim ndjek po ato kanale por kërkon dokumentacion shtesë që provon regjistrimin jashtë Italisë.

Hapat tipikë:

1. Makina eksportohet me targa EE (Esportazione) ose me sigurim tranziti deri në destinacion.
2. Pasi regjistrohet në shtetin e destinacionit, merret dokumenti i regjistrimit të huaj.
3. Ky dokument paraqitet pranë ACI-t për çregjistrimin përfundimtar nga PRA italiane.

Afatet mund të zgjaten pasi varen edhe nga burokricia e shtetit të destinacionit. Ndërkohë pronari italian mbetet formalisht përgjegjës për automjetin — kjo është arsyeja pse nuk duhen dorëzuar dokumentet italiane pa siguruar paraprakisht procedurën jashtë.

Incentivat e rottamimit 2026

Rottamimi i lidhur me blerjen e një makine të re mund t'u japë të drejtën e bonuseve "Ecobonus" 2026. Për automjete elektrike (0–20 g/km CO₂) me rottamim të një Euro 0–Euro 2, bonuset mund të arrijnë 5.000–13.500 euro sipas nivelit ISEE të kërkuesit.

Kushtet kryesore:

• Makina e rottamimit duhet të jetë e regjistruar në emrin e kërkuesit prej të paktën 12 muajsh
• Rottamimi bëhet njëkohësisht me blerjen e makinës së re
• CDR duhet të jetë i akredituar dhe të transmetojë çertifikatën zyrtarisht

Praktikat bëhen nëpërmjet portalit incentivi.governo.it. Para se të procedosh, kontrollo çmimet në CarPulse.it dhe vlerëso nëse shitja private jep më shumë se incentivat e rottamimit.

Pyetje të shpeshta

Përfundim

Radiazione e makinës është procedurë relativisht e thjeshtë, me kosto të ulëta dhe afate të parashikueshme, por shumë pronarë e shtyjnë derisa detyrimet tatimore grumbullohen dhe bëhen problem real. Zgjidhja më e shpejtë: i beson procedurën një CDR të konventuar, i çon dokumentet, dhe e mbyll gjithçka me një vizitë të vetme — shpesh falas. Nëse makina ka ende vlerë tregtare, shitja private mbetet opsioni më i mirë. Posto njoftimin tënd falas në CarPulse.it dhe shih sa blerës ka tashmë në zonën tënde.