Makinë me timon në të djathtë: a mund të importohet në Itali?

---

Përmbledhje:

• Importimi në Itali i një makine me timon në të djathtë (RHD) nga Britania, Irlanda, Malta apo Qiproja është i ligjshëm dhe nuk kërkon zhvendosjen e timonit: duhet regjistrimi te Motorizzazione me COC ose omologim dhe një vizitë kontrolli.
• Që nga 2021 Britania është jashtë BE-së: një makinë britanike është import jashtë-BE dhe sjell dogan, TVSH në doganë dhe procedura më të ndërlikuara se Irlanda apo Malta, që mbeten brenda Unionit.
• Disavantazhi kryesor nuk është burokracia por ana praktike: parakalimet, kabinat e pagesës, parkimet dhe dukshmëria janë më të pakomode me timon në të djathtë në rrugë me qarkullim në të djathtë; vlera e rishitjes në Itali zakonisht është më e ulët.

---

Pyetja kthehet shpesh te ata që gjejnë një ofertë interesante jashtë shtetit ose trashëgojnë një makinë nga një i afërm emigrant: a mund të importohet dhe regjistrohet në Itali një makinë me timon në të djathtë? Përgjigjja e shkurtër është po, është krejt e ligjshme dhe nuk duhet ta lëvizësh timonin. Përgjigjja e gjatë kërkon të dallosh mes vendeve të BE-së dhe atyre jashtë-BE, të kuptosh procedurën e regjistrimit dhe të llogaritësh disa disavantazhe praktike konkrete. Në këtë udhëzues sqarojmë gjithçka, me një sy realist te kostot dhe vlera e tregut. Nëse po peshon një blerje jashtë shtetit, te CarPulse — treg europian me mbi 24.000 njoftime të verifikuara nga Italia, Ballkani dhe pjesa tjetër e BE-së — gjen vlerësime me AI në kohë reale që të ndihmojnë të kuptosh sa vlen vërtet një makinë para se të bisedosh çmimin.

Nga vijnë makinat me timon në të djathtë

Në Europë qarkullohet në të majtë (timoni në të djathtë) vetëm në pak vende: Britania, Irlanda, Malta dhe Qiproja. Pjesa më e madhe e makinave RHD që mbërrijnë në tregun italian vjen pra nga këto tregje, sidomos nga Britania, ku oferta e të përdorurave është e madhe dhe çmimet e disa segmenteve (makina sportive, fuoristrada premium, klasike koleksioni) mund të jenë konkurruese.

Ekzistojnë tre profile tipike blerësi:

• Pasionanti që kërkon një model specifik — shpesh një sportive ose një youngtimer — që gjendet mirë në çmim vetëm në tregun britanik.
• Ai që kthehet nga jashtë pasi ka jetuar e punuar në Britani ose Irlandë dhe do ta riregjistrojë makinën e vet në Itali.
• Ai që gjen një ofertë në një treg me ofertë të bollshme pa e vlerësuar mirë çfarë sjell timoni në të djathtë.

Për këtë të fundit, këshilla është gjithmonë e njëjta: para se të magjepsesh nga çmimi, krahaso kursimin real me kostot e importit dhe me vlerën më të ulët të rishitjes në Itali. Një vlerësim i pavarur i tregut është mjeti i parë që duhet përdorur.

A është e ligjshme të regjistrosh një makinë RHD në Itali?

Po. Legjislacioni italian dhe ai europian nuk e ndalon regjistrimin e mjeteve me timon në të djathtë dhe nuk kërkon zhvendosjen e vendit të drejtimit. Një makinë RHD, sapo nacionalizohet, merr targa të rregullta italiane, qarkullon kudo, kalon kontrollin teknik (revisione) dhe sigurohet si çdo makinë tjetër.

Ka megjithatë disa kujdese teknike që lidhen me dallimet mes tregut të origjinës dhe atij italian, sidomos për makinat britanike:

• Fenerët: dritat e makinave RHD janë rregulluar të ndriçojnë anën e majtë të rrugës (e saktë për ata që ngasin majtas). Në Itali mund të verbojnë trafikun përballë. Shpesh duhet një përshtatje ose zëvendësim i grupeve të dritave për të kaluar kontrollin teknik dhe omologimin.
• Kilometrazhi: shumë makina britanike e kanë shpejtësimatësin në milje. Nuk është pengesë për regjistrim (panelet moderne tregojnë edhe km-të), por është mirë ta verifikosh.
• Drita e mjegullës dhe ndriçimi: duhen kontrolluar konformiteti dhe pozicioni sipas normave italiane.

BE apo jashtë-BE: dallimi thelbësor

Që nga 1 janari 2021, me Brexit-in, Britania doli nga Bashkimi Europian. Kjo ndryshon rrënjësisht procedurën e importit:

• Irlanda, Malta dhe Qiproja janë ende në BE: një makinë nga këto vende ndjek procedurën e importit brenda komunitetit, pa doganë, me TVSH të menaxhuar sipas rregullave të BE-së (reverse charge nëse blen nga një operator, ose TVSH e shlyer në vendin e origjinës për blerjet mes privatësh të makinave jo të reja).
• Britania tashmë është vend i tretë: makina është import jashtë-BE dhe duhet zhdoganuar. Zbatohen potencialisht dogana (zakonisht rreth 10% për autovetura) dhe TVSH-ja 22% e llogaritur mbi vlerën në doganë, përveç përjashtimeve për transferimin e rezidencës (makinë e zotëruar prej të paktën gjashtë muajsh para kthimit).

Ky dallim rëndon shumë mbi koston totale: një makinë britanike e leverdishme në çmimin e listës mund të humbasë pjesën më të madhe të avantazhit pas doganës, TVSH-së dhe shpenzimeve të zhdoganimit. Llogarit gjithmonë koston "gjithçka e përfshirë" para se të vendosësh.

Procedura e regjistrimit në Itali hap pas hapi

Sapo makina sillet në Itali (me transport në bisarca ose me targa kalimi të përkohshme), nacionalizimi ndjek këto hapa:

1. Zhdoganimi (vetëm për makinat jashtë-BE si ato britanike): paraqitja në doganë, pagesa e doganës dhe TVSH-së, lëshimi i fletës doganore.
2. Certifikata e Konformitetit (COC) ose omologimi: COC-ja e prodhuesit dëshmon se mjeti respekton standardet europiane. Nëse mungon, duhet një procedurë omologimi individual te Motorizzazione, më e gjatë dhe më e shtrenjtë, shpesh me verifikim teknik të mjetit.
3. Vizita dhe prova te Motorizzazione Civile: kontrolli i dokumenteve dhe ai teknik, verifikimi i përshtatjes së fenerëve dhe i kërkesave të tjera, përditësimi i të dhënave.
4. Regjistrimi dhe inskriptimi në PRA te ACI: lëshimi i lejes së qarkullimit italiane (carta di circolazione), i Certifikatës Dixhitale të Pronësisë dhe i targave të reja.
5. Pagesa e IPT-së (Imposta Provinciale di Trascrizione), pullave dhe tarifave.

Dokumentet e nevojshme përfshijnë librezën e huaj origjinale, COC-në, aktin e shitjes ose faturën, fletën doganore (për jashtë-BE) dhe një dokument identiteti. Këshillohet fort t'i drejtohesh një agjencie praktikash makinash të specializuar në importe, sepse procedura për RHD-të ka pak më shumë teknicitete sesa një makinë me timon majtas kontinentale.

Kostot reale që duhen llogaritur

Përveç çmimit të blerjes, ja zërat tipikë të një importi RHD (vlera treguese, që duhen verifikuar rast pas rasti):

• Transporti nga vendi i origjinës: 400–900 € sipas distancës dhe mjetit (bisarca ose ngarje direkte me targa të përkohshme).
• Dogana (vetëm Britania): rreth 10% e vlerës në doganë për autoveturat.
• TVSH (vetëm Britania, nëse detyrohet): 22% mbi vlerën në doganë.
• Përshtatja e fenerëve: nga disa dhjetëra euro për pllakat korrigjuese deri në disa qindra për zëvendësimin e grupeve të dritave.
• Omologim/COC dhe praktika te Motorizzazione: 300–800 € sipas disponueshmërisë së COC-së.
• Regjistrim, IPT, targa dhe tarifa: 400–700 €, të ndryshueshme sipas provincës dhe fuqisë.
• Agjencia e praktikave: 200–500 €.

Duke i mbledhur të gjitha, importi i një makine britanike mund t'i shtojë çmimit të blerjes disa mijëra euro. Për makinat nga Irlanda apo Malta, mungesa e doganës i ul ndjeshëm kostot. Përdor një kërkim njoftimesh të krahasueshme në tregun europian për të kuptuar nëse, për të njëjtin model, ia vlen vërtet të importosh një makinë me timon në të djathtë apo të orientohesh te një makinë kontinentale me timon në të majtë.

Disavantazhet praktike dhe vlera e rishitjes

Edhe pasi i kalon hapat burokratikë, mbeten disavantazhet praktike të timonit në të djathtë në rrugë ku qarkullohet në të djathtë:

• Parakalime më të vështira: nga vendi i drejtimit djathtas dukshmëria drejt qendrës së rrugës është e reduktuar, duke i bërë parakalimet më pak të sigurta.
• Kabinat e pagesës, parkimet dhe drive-in: aparatet e biletave, interfonët dhe barrierat ndodhen në anën e gabuar; shpesh detyrohesh të zbresësh ose të dalësh jashtë me trupin.
• Pasagjeri nga ana e trafikut: ai që rri përpara zbret drejt korsisë së lëvizjes, më pak komode në qytet.
• Vlera e rishitjes: në Itali rrethi i blerësve për një makinë RHD është i ngushtë, ndaj rishitja është më e ngadaltë dhe çmimet më të ulëta. Bëjnë përjashtim disa sportive dhe klasike koleksioni, ku timoni në të djathtë nuk e dëmton vlerën.

Për këtë arsye importi i një makine me timon në të djathtë ka kuptim sidomos kur modeli është i rrallë, çmimi qartësisht i leverdishëm edhe me kostot e përfshira, ose kur makina ka vlerë sentimentale apo koleksioni. Në rastet e tjera, një makinë europiane me timon në të majtë mbetet zgjedhja më praktike dhe më e shpejtë për t'u shitur.

Pyetje të shpeshta

Përfundim

Importimi në Itali i një makine me timon në të djathtë është i ligjshëm, i realizueshëm dhe nuk kërkon ta prekësh timonin: mjafton të ndjekësh saktë procedurën e nacionalizimit, duke dalluar mes vendeve të BE-së (Irlanda, Malta, Qiproja) dhe Britanisë që tashmë është jashtë-BE. Vlerësimi i vërtetë, megjithatë, është ekonomik dhe praktik: mes doganës, TVSH-së, përshtatjes së fenerëve, omologimit dhe një vlere rishitjeje më të ulët, operacioni ka kuptim sidomos për modele të rralla ose vërtet të leverdishme. Para se të vendosësh, krahaso koston totale me alternativat kontinentale me timon majtas dhe nis nga një vlerësim tregu i besueshëm. Eksploro tregun europian të të përdorurave te CarPulse.it: 24.000+ njoftime të verifikuara, vlerësim me AI të çmimit, shitës të kontrolluar dhe mbulim nga Italia te Ballkani deri në zemër të BE-së.